# Toprak Arındırıcı · Proverim — tam metin
Kaynak: https://toprakarindirici.vercel.app/ · Güncelleme: 2026-11-04
Köşeli parantezdeki numaralar aşağıdaki kaynakçaya karşılık gelir.
# Toprağınız yıllardır dinlenmeden çalışıyor. Şimdi arınma zamanı.

Her sezon ekim, her sezon gübre, her sezon sulama… Toprak yorulur, içindeki canlı hayat azalır. Proverim , 5 Bacillus türüyle toprağın biyolojik canlılığını destekleyen, Bakanlık tescilli mikrobiyal gübredir.

Toprağını Yenilemeye Başla →
Ziraat mühendisine sor

Bakanlık lisanslı · Tescil 2022TO2638 · Ankara Üniversitesi denemesi

Kaydırın, toprağın içine inelim

## Toprak neden yorulur?

Toprak yorgunluğu; hep aynı ürünü ekmek, sadece sentetik gübre yükleyip mikrobiyal hayatı ihmal etmek ve aşırı sürümle dipte sert bir taban taşı oluşturmaktan kaynaklanır. Yerin altında organik madde tükenir, kök nefessiz kalır ve verilen gübre yararsızlaşır. Dışarıdan kusursuz duran tarla, aslında ne suyu aşağı süzebilir ne de besini işleyebilir. Çözüm ise tarlayı boş bırakmaktan ziyade taban taşını kırıp alt katmanlardaki biyolojik canlılığı yeniden uyandırmaktır.

1 / 3 · Dinlenmeyen toprak

### Hep aynı ürün, hiç dinlenmeyen tarla

Yakılan anız, nöbetsiz ekim, toprağa geri dönmeyen sap saman… Toprağı bir arada tutan organik madde her yıl biraz daha azalır. Toprak açılır, sertleşir, canlılığını yitirir.[4]

#### Tarlada nasıl anlarsınız?

- Solgun, açık renkli, kokusuz toprak

- Kuruyunca kesek, yağmurda çamur

- Her yıl biraz daha fazla gübre isteyen tarla

Çözüm: Anızı yakmayın, toprağa karıştırın. Proverim'deki Bacillus'lar sap, saman ve kök artıklarının parçalanmasına yardımcı olur; artık, toprağa organik madde olarak geri döner. Nasıl çalışır? ↓

2 / 3 · Dipteki taban taşı

### Sürüldükçe sertleşen dip: taban taşı

Yıllarca aynı derinlikte sürülen tarlada pulluğun hemen altında sert bir katman oluşur. Su bu katmanda göllenir, hava giremez, kök aşağı inemeyip yana kıvrılır. Üstten bakınca tarla kusursuz görünür.

#### Tarlada nasıl anlarsınız?

- Yağmurdan sonra günlerce çekilmeyen su

- Belli bir derinlikte yana kıvrılan kökler

- Kürek 20–35 cm'de sert bir katmana dayanıyor

Çözüm: Taban taşını dip kazanla kırın. Bacillus'ların yapışkan salgıları, kırılan toprağın yeniden kırıntılı yapı kazanmasına destek olur; su ve hava aşağı iner. Nasıl çalışır? ↓

3 / 3 · Kilitli kalan besin

### Atıyorsunuz ama bitkiye geçmiyor

Kireçli topraklarda fosfor kalsiyumla bağlanıp kilitlenir. Atılan gübrenin yalnız küçük bir kısmı ilk yıl bitkiye geçer, kalanı yıllarca toprakta birikir.[1][2]

#### Tarlada nasıl anlarsınız?

- Gübre her yıl arttı, verim yerinde sayıyor

- Analizde yüksek kireç, pH 7,5'in üstünde

- Toprakta besin var, bitkide eksiklik görünüyor

Çözüm: Her yıl daha fazla gübre atmak yerine toprakta biriken besini kullanmak. Bacillus'ların salgıladığı organik asitler ve enzimler, kirece bağlanan fosforun bitkinin alabileceği forma geçmesine yardımcı olur.[3] Nasıl çalışır? ↓

Arınma dışarıdan değil,toprağın kendi canlılarıyla başlar.

× 10

## Toprağın görünmez işçileri.

Çözüm iki adımdır: taban taşını dip kazanla kırmak ve alt katmanlardaki canlılığı yeniden uyandırmak. İkinci adımı toprağın kendi canlıları yapar; Proverim bu ekibe 5 Bacillus türü katar. Toprağa inen sporlar nemi bulunca uyanır, çoğalır ve işe koyulur.

- 1

### Artık, organik maddeye döner
Salgıladıkları enzimler sap, saman ve kök artıklarının parçalanmasına yardımcı olur. Artık, toprağı besleyen organik maddeye dönüşür.
Tarlada: toprak koyulaşır, canlı toprak kokusu gelir.

- 2

### Toprak kırıntılı hâle gelir
Salgıladıkları yapışkan maddeler toprak taneciklerini küçük kırıntılar hâlinde bir arada tutar. Aralarda su ve hava için yol açılır.
Tarlada: su aşağı süzülür, kök nefes alır.

- 3

### Kilitli besin yeniden işe yarar
Organik asitler ve fosfataz enzimi, kirece bağlanan fosforun bitkinin alabileceği forma geçmesine yardımcı olur.[3]
Tarlada: verdiğiniz gübreden daha çok yararlanılır.

Bir şişede 5 tür, birlikte çalışır

B. subtilis

B. megaterium

B. amyloliquefaciens

B. licheniformis

B. pumilus

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı mikrobiyal gübre · Lisans No 3337 · Tescil No 2022TO2638

## Arınan toprağın işaretleri.

Arınma bir günde olmaz. Doğru sulama, organik madde ve canlı bir toprakla her sezon biraz daha ilerler. Proverim bu yolda toprağın canlı ekibine destek olur.

- Koyu renk
- Kırıntılı yapı
- Suyu içine çeken toprak
- Canlı toprak kokusu

Toprağını Yenilemeye Başla
Önce toprağımı test edeyim

Yorgun toprakArınmış toprak · temsilî

Fiyatlara geç ↓

## Yorgun toprak nasıl arınır?

Her yorgunluğun toprağın altında bir sebebi, her sebebin de biyolojik bir çözümü var. Proverim'deki 5 Bacillus türü toprakta üç yolla destek olur: parçalar , yapıştırır , çözer . Aşağıda hangi sorunda hangisinin devreye girdiğini, araştırmaların ne gösterdiğini ve sizin tarlada ne yapmanız gerektiğini adım adım bulacaksınız.

- Parçalar Enzimlerle sap ve kök artığını ayrıştırır

- Yapıştırır Salgılarıyla toprağa kırıntılı yapı kazandırır

- Çözer Kilitli besinin bitkiye geçmesine yardımcı olur

01Sorun · Organik madde tükenir

### Sap ve anız, toprağa yeniden organik madde olarak döner

Bugün toprağın altında
Yakılan ya da yüzeyde kalan sap toprağa karışmadan kaybolur. Toprağı bir arada tutan, suyu ve besini tutan organik madde her yıl biraz daha azalır. Küresel meta-analize göre buğday ve mısırda verim, toprak organik karbonu yaklaşık %2'ye çıkana kadar artmaya devam ediyor.[4]

Bacillus ne yapar?

#### Artığı enzimlerle parçalar (selülaz, ksilanaz, proteaz)
Bacillus türleri, sapın sert lif yapısını oluşturan selüloz ve hemiselülozu parçalayan enzimler salgılar. Sap, saman ve kök artıklarının daha hızlı ayrışmasına yardımcı olur.[8]

#### Humus yapıtaşlarına dönüşümü destekler (hümifikasyon)
Parçalanan artık; toprağa koyu rengini, besin tutma gücünü ve kokusunu veren hümik maddelere dönüşür.[7]

Tarlada ne değişir?
Toprak koyulaşır, canlı toprak kokusu gelir; verdiğiniz besini tutan bir yapı yeniden oluşur.

Araştırmalar ne diyor?

Hümik asit Tarla · sap + B. amyloliquefaciens, yalnız sapa göre +%14,1

Fulvik asit aynı deneme +%5,5

Selüloz ayrışması, 60. gün Kompost · Bacillus ağırlıklı aşı %53,3 %70,0

Liu ve ark. 2021 [7] · Zhou ve ark. 2023 [8]. Organik maddeyi artıran asıl şey toprağa giren artıktır; Bacillus bu artığın daha iyi işlenmesine yardımcı olur.

Sizin adımınız: Anızı yakmayın; sapı parçalayıp toprağa karıştırın. Sezon başındaki ilk topraktan uygulamayla toprağın canlılarını uyandırın.

S: Sap ve anız toprağa karıştırılınca azot eksikliği olur mu?
C: Buğday sapı gibi karbonu yüksek artıklar ayrışırken toprak canlıları bir süre topraktaki azotu kullanır. Bu yüzden sapı toprağa karıştırdığınız dönemde azotlu gübrelemeyi analize göre ayarlamak, sonraki ekimin geri kalmasını önlemeye yardımcı olur.

S: Hümik asit ve fulvik asit nedir?
C: Bitki artıklarının toprakta ayrışmasıyla oluşan humusun yapıtaşlarıdır. Toprağa koyu rengini verir, besin ve su tutma gücünü artırır. Fulvik asit daha küçük ve suda daha kolay çözünen kısımdır.

S: Organik madde oranı analizde kaç olmalı?
C: Türkiye'deki tarım topraklarının çoğunda organik madde %1–2 arasındadır. %3 ve üzeri iyi kabul edilir. Analiz raporunuzdaki "Org. Madde" değeri bu oranı gösterir; değer düşükse sap, kompost ve ahır gübresiyle toprağa artık döndürmek ilk adımdır.

02Sorun · Taban taşı, kök nefessiz kalır

### Sıkışan toprak yeniden kırıntılı yapı kazanır

Bugün toprağın altında
Yıllarca aynı derinlikte sürülen toprak, pulluğun hemen altında sert bir taban taşı oluşturur. Su bu katmanda göllenir, hava giremez, kök aşağı inemeyip yana kıvrılır. Dışarıdan kusursuz görünen tarla suyu aşağı süzemez.

Bacillus ne yapar?

#### Yapışkan salgılar üretir (eksopolisakkarit · EPS)
Bacillus'ların salgıladığı şekerli, yapışkan maddeler toprak taneciklerine tutunur ve onları küçük kırıntılar hâlinde bir arada tutar.[13]

#### Gözenek ağı kurulmasına yardım eder (agregasyon)
Kırıntıların arasında açılan boşluklar su ve hava için yol olur. Kök bu yollardan aşağı iner, su yüzeyde göllenmeden toprağa işler.[7]

Tarlada ne değişir?
Yağmur ve sulama suyu toprağa işler, kesek azalır, toprak kolay işlenir; kök derine iner ve nefes alır.

Araştırmalar ne diyor?

Büyük kırıntılar (>2 mm) Tarla · sap + B. amyloliquefaciens +%22,5

Kırıntılardaki organik karbon aynı deneme +%16,2

Liu ve ark. 2021 [7], tek sezonluk tarla denemesi · EPS'nin kırıntı yapısındaki rolü: Costa ve ark. 2018 [13]. Taban taşını kıran bakteri değil, dip kazandır; bakteri kırılan toprağın yeniden yapı kazanmasına destek olur.

Sizin adımınız: Taban taşını dip kazanla kırın, her yıl aynı derinlikte sürmeyin. Ardından topraktan uygulamayla alt katmanlardaki canlılığı yeniden uyandırın.

S: Tarlada taban taşı olduğunu nasıl anlarım?
C: Bir bel derinliğinde çukur açıp yan duvarı bıçakla yoklayın; 20–35 cm arasında bıçağın zor girdiği sert, yatay bir katman taban taşıdır. Köklerin bu katmanda yana kıvrılması ve yağmurdan sonra suyun uzun süre göllenmesi de işarettir.

S: Dip kazan ne zaman ve hangi derinlikte çekilir?
C: Toprak kuruya yakınken, genellikle yaz sonu veya sonbaharda çekilir; ıslak toprakta çekilen dip kazan toprağı kırmak yerine sıvar. Derinlik, taban taşının birkaç santim altına inecek şekilde ayarlanır; çoğu tarlada 40–60 cm yeterlidir.

S: Eksopolisakkarit (EPS) nedir?
C: Toprak bakterilerinin hücre dışına salgıladığı şekerli, yapışkan maddelerdir. Toprak taneciklerini birbirine bağlayarak kırıntılı yapının oluşmasına katkı sağlar ve nemin toprakta tutulmasına yardımcı olur.

03Sorun · Verilen gübre yararsızlaşır

### Toprakta kilitli kalan fosfor yeniden bitkiye açılır

Bugün toprağın altında
Kireçli topraklarda fosfor kalsiyumla bağlanıp kilitlenir. Atılan gübrenin yalnız küçük bir kısmı ilk yıl bitkiye geçer, kalanı yıllarca toprakta birikir. Analizde besin var görünür, bitkide eksiklik görülür.[1][2]

Bacillus ne yapar?

#### Organik asit salgılar (glukonik, sitrik asit)
Kök çevresinde salgılanan organik asitler, fosforu kilitleyen kalsiyum bağını gevşetir; fosforun çözünür forma geçmesine yardımcı olur.[3]

#### Bağlı fosforu enzimle ayırır (fosfataz, fitaz)
Organik maddeye bağlı fosfor, bakterilerin enzimleriyle bitkinin alabileceği forma ayrılır.[3]

Tarlada ne değişir?
Toprakta biriken fosfor yeniden işe yarar; verdiğiniz gübreden daha çok yararlanılır.

Araştırmalar ne diyor?

Fosfor alımı olumlu çıkan çalışmalar Meta-analiz · 104 makale, 506 uygulama, Bacillus %92

Mısır verimi Tarla · 5 sezon, iki Bacillus türü birlikte +%24

Danedeki fosfor aynı deneme +%20

De Zutter ve ark. 2022 [9] · Oliveira-Paiva ve ark. 2024 [10]. Mısırdaki artışlar gübre verilmiş parsellerde ölçüldü: bakteri gübrenin yerine geçmedi, gübreden daha iyi yararlanılmasını sağladı.

Sizin adımınız: Gübre programınızı bırakmayın, analize göre verin. Proverim'i sezonda 3 kez uygulayarak verdiğiniz gübrenin bitkiye geçmesine destek olun.

S: Fosfor çözen bakteri nedir?
C: Salgıladıkları organik asitler ve enzimlerle toprakta kalsiyum, demir veya organik maddeye bağlı fosforun bitkinin alabileceği forma geçmesine yardımcı olan toprak bakterileridir. Bacillus ve Pseudomonas bu grubun en çok çalışılan cinsleridir.

S: Kireçli toprakta fosforlu gübre nasıl verilmeli?
C: Fosfor toprakta az hareket ettiği için serpme yerine bant hâlinde, köke yakın verilmesi bağlanmayı azaltır. Miktar mutlaka toprak analizindeki yarayışlı fosfor (Olsen) değerine göre belirlenmelidir.

S: Toprak analizinde fosfor yüksek ama bitkide eksiklik görülüyor, neden?
C: Analiz toprakta bulunan fosforu ölçer; bitkinin o anda ne kadarını alabildiği ise pH, kireç, nem, sıcaklık ve kök sağlığına bağlıdır. Soğuk ve ıslak toprakta ya da yüksek kireçte kök fosforu alamayabilir.

04Sorun · Yüzeye çıkan tuz

### Tuzun ve susuzluğun yorduğu köke canlı destek

Bugün toprağın altında
Bitkinin alamadığı gübre toprakta kalır; su buharlaştıkça tuz yüzeye çıkar. Kök bölgesinde tuz arttıkça bitki suyu almakta zorlanır, sulasanız da öğlen solar.[5]

Bacillus ne yapar?

#### Kök çevresinde nem tutan tabaka kurar (biyofilm · EPS)
Köke tutunan bakteriler, nemi tutan ince bir canlı tabaka oluşturur; kırıntılı yapıyla su toprağa daha düzgün dağılır.[13]

#### Sodyum dengesine katkı verir (HKT1 düzenlemesi)
Laboratuvar çalışmasında bir B. subtilis suşu, tuz stresi altındaki bitkide daha az sodyum birikmesine yardımcı oldu.[11]

Tarlada ne değişir?
Su toprağa daha rahat işler, kök bölgesi daha dengeli kalır; bitki zor koşulda gelişimini sürdürmeye daha hazırlıklı olur.

Araştırmalar ne diyor?

Faydalı kök bakterileriyle verim artışı Meta-analiz · 52 makale · normal sulama / kuraklık +%19 +%40

Rubin ve ark. 2017 [12], tüm faydalı kök bakterileri, çoğu sera denemesi · Zhang ve ark. 2008 [11], laboratuvar. Tuzu topraktan uzaklaştıran bakteri değil, yıkama sulamasıdır.

Sizin adımınız: Gübreyi analize göre verin, gerekirse yıkama sulaması yapın. Proverim'le kök bölgesinin canlılığını destekleyin.

S: Toprak tuzluluğu (EC) nasıl ölçülür?
C: Toprak analizinde elektriksel iletkenlik (EC) olarak ölçülür. Raporda kullanılan yöntem (1:2,5 ya da saturasyon çamuru) sonucu değiştirdiği için değer, laboratuvarın verdiği sınırlarla birlikte yorumlanmalıdır.

S: Yıkama sulaması nasıl yapılır?
C: Tuzun kök bölgesinin altına inmesi için iyi kaliteli suyla, normal sulamadan daha bol su verilir. Tarlada drenaj yoksa yıkama işe yaramaz; su tuzla birlikte yüzeyde kalır. Sulama suyunuzun da analiz ettirilmesi önerilir.

S: Tuzlu toprakta mikrobiyal gübre kullanılır mı?
C: Kullanılabilir. Mikrobiyal gübre tuzu topraktan uzaklaştırmaz; tuzu uzaklaştıran yıkama sulaması ve doğru gübrelemedir. Bakteriler ise kök bölgesinin canlılığına ve toprağın kırıntılı yapısına destek olur.

### Hangi yorgunlukta hangi yol çalışır?

YorgunlukParçalarenzimYapıştırırEPSÇözerorganik asit · fosfatazSizin adımınız

Organik madde kaybıAna rolDestek—Anızı toprağa karıştırın
Taban taşı, sıkışma—Ana rol—Dip kazanla kırın
Kilitli fosforDestek—Ana rolGübreyi analize göre verin
Yüzeye çıkan tuz—Destek—Yıkama sulaması yapın

Açık konuşalım: Bacillus tek başına mucize değildir. Organik maddeyi artıran asıl şey toprağa giren artıktır, taban taşını dip kazan kırar, tuzu yıkama sulaması uzaklaştırır. Proverim bu işlerin biyolojik tarafını üstlenir: toprağın kendi canlı ekibini güçlendirir.

Toprağını Yenilemeye Başla Önce toprağımı test edeyim

## Toprağınızın arınmaya ne kadar ihtiyacı var?

6 soru, 1 dakika. Tarlanızı düşünün, içinizden geldiği gibi cevaplayın.

S: Toprak analizi ne sıklıkla yaptırılmalı?
C: Tarla bitkilerinde 3–4 yılda bir, sebze, sera ve meyve bahçelerinde her yıl yaptırılması önerilir. Verimde düşüş, beyaz kabuk ya da sararma gördüğünüz tarlada beklemeden analiz yaptırın.

S: Toprak numunesi nasıl alınır?
C: Tarlada zikzak çizerek 15–20 noktadan, 0–30 cm derinlikten toprak alınır. Hepsi temiz bir kovada karıştırılır, içinden yaklaşık 1 kg alınıp etiketlenerek laboratuvara götürülür. Gübre atılmış yeni noktalardan ve tarla kenarından numune alınmaz.

S: Toprak analizinde hangi değerlere bakmalıyım?
C: pH, kireç, tuzluluk (EC), organik madde ve yarayışlı fosfor, potasyum değerleri toprağın yorgunluk durumunu en iyi gösteren değerlerdir. Raporunuzu WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz birlikte yorumlar.

## Toprağını Yenilemeye Başla

Her üründe sezonda 3 uygulama: toprağı uyandır, dengeyi koru, destekle. Topraktan 1 L / 200 L su , 2 dekara kadar · Yapraktan 1 L / 300 L su , 3 dekara kadar.

- 1 Uyandır Sezon başı · topraktan

- 2 Dengeyi koru Gelişme dönemi · yapraktan

- 3 Destekle Ürün dönemi · topraktan

1 L949 TLTopraktan 2 dekara kadar bir uygulamaSatın al

5 L3.750 TLTopraktan 10 dekara kadar bir uygulama · litresi 750 TLSatın al

10 L5.499 TLTopraktan 20 dekara kadar bir uygulama · litresi 550 TLSatın al

En ekonomik20 L9.999 TLTopraktan 40 dekara kadar bir uygulama · litresi 500 TLSatın al

### Tarlanıza göre hesaplayalım

Kaç dekar?
−+

Bu planı WhatsApp'tan sipariş et

Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol grubu ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın. NPK tuzlarıyla hazırlanmış karışımda bekletmeyin.

S: Mikrobiyal gübre hangi dönemde uygulanır?
C: Sezon başında topraktan, gelişme döneminde yapraktan ve ürün döneminde yeniden topraktan olmak üzere sezonda 3 uygulama yapılır. Ürününüze göre zamanları yukarıdaki planda görebilirsiniz.

S: Damla sulamayla verilebilir mi?
C: Evet. Topraktan uygulamada damla sulama veya can suyuyla, yapraktan uygulamada pülverizatörle verilir. Hazırladığınız karışımı bekletmeden kullanın.

S: Kimyasal gübreyle aynı gün verilebilir mi?
C: Aynı tankta karıştırmayın ve NPK tuzlarıyla hazırlanmış karışımda bekletmeyin. Kimyasal gübre uygulamasıyla arasında en az 1 hafta süre bırakın.

## Sağlıklı sofralar toprakta başlar.

Gıdamızın yaklaşık %95'i doğrudan ya da dolaylı olarak topraktan gelir.[6]

Soframıza gelen domatesin, ekmeğin, zeytinin hikâyesi bir tarlada başlar. Toprağa gösterilen özen; bugünkü hasadın da, çocuklarımıza bırakacağımız tarlanın da bir parçasıdır.

- Canlı toprak Besin döngüsü döner, su toprağa işler.

- Dengeli beslenen bitki Bitki ihtiyacını rahatça alır.

- Bereketli hasat Emeğin karşılığı tarladan sofraya gelir.

Toprağım için Proverim al

S: Toprak sağlığı ile gıda arasında nasıl bir bağ var?
C: Gıdamızın yaklaşık %95'i doğrudan ya da dolaylı olarak topraktan gelir. Bitki ihtiyaç duyduğu besinleri topraktan aldığı için toprağın dengeli ve canlı olması, bitkinin de dengeli beslenmesinin temelidir.

S: Sağlıklı toprak ne demek?
C: Bitkiyi, toprak canlılarını ve suyu bir arada taşıyabilen; kırıntılı yapıda, organik maddesi yeterli, besin döngüsü işleyen ve yıllar içinde verimini koruyan topraktır.

S: Toprağı korumak için çiftçi neler yapabilir?
C: Anızı yakmamak, ekim nöbeti uygulamak, gübreyi analize göre vermek, toprağı ıslakken işlememek ve toprağa her yıl organik madde döndürmek en etkili adımlardır.

## İçeriği de belgeleri de açık.

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde iklim odasında yapılan marul denemesi, 42. gün sonuçları (2022).

### Kök uzunluğu

Kontrol 8,33 cm

Proverim 27,44 cm

### Bitki yaş ağırlığı

Kontrol 10,30 g

Proverim 75,26 g

### Klorofil (SPAD)

Kontrol 37,57

Proverim 86,50

Saksı denemesi, 6 tekerrür, doz 1 L / 100 L. Tarla sonuçları toprak ve iklime göre farklılık gösterir. Deneme raporunu aç ↗

### Sahadan bir ölçüm: Adana, avokado toprağı

Adana Yumurtalık'ta avokado dikilecek bir topraktan Proverim uygulamasından önce ve sonra numune alındı. İki numune de TÜRKAK akrediteli Southern Ziraat Laboratuvarı'nda analiz edildi (kayıt 22 ve 23 Şubat 2022, analiz 24 Şubat 2022). Tablodaki değerler iki raporun kendisinden, değiştirilmeden aktarılmıştır.

Uygulama öncesi raporu ↗
Uygulama sonrası raporu ↗

Bu bir saha gözlemidir, deneme değildir. Tek tarla, tek numune; kontrol parseli yok ve iki ölçüm arasında yalnızca 1 gün var. Kısa sürede görülen bu değişimlerde numune alma farkı da rol oynayabilir; sonuçlar başka tarlalara genellenemez. Numune sahibinin adı kişisel veri olduğu için raporlarda gizlenmiştir.

ÖlçümÖnceSonraDeğişim

Fosfor (P₂O₅) kg/ha78,8120+%52
Potasyum (K₂O) kg/ha386500+%30
Magnezyum (MgO) kg/ha708848+%20
Kalsiyum (CaO) kg/ha19.10017.400−%9
Kükürt (S) kg/ha39,795,3+%140
Bor (B) kg/ha1,132,14+%89
Çinko (Zn) kg/ha3,485,82+%67
Mangan (Mn) kg/ha250391+%56
Demir (Fe) kg/ha150177+%18
Bakır (Cu) kg/ha2,964,31+%46
pH8,08,2+0,2
Toplam kireç* %25,7722,94−%11
Toplam azot %0,4350,378−%13
EC (tuzluluk) mmho/cm0,10,3+0,2
Organik madde* %1,741,51−%13

* Laboratuvarın akreditasyon kapsamındaki deneyler. Yarayışlı besin değerleri raporda kg/ha olarak verilmiştir.

### Belgelerimiz

Lisans belgesiNo 3337 · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı
Ürün tescil belgesiTescil No 2022TO2638
Bakteri sayım analiziBağımsız laboratuvar
Ankara Üniversitesi raporuMarul denemesi, 2022
Güvenlik bilgi formuGBF

S: Mikrobiyal gübre lisansı ne anlama gelir?
C: Mikrobiyal gübreler, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın gübre yönetmeliğine göre tescil edilmeden satılamaz. Tescil için ürünün içeriği analiz edilir ve resmî bir kurum ya da üniversitede yurt içi deneme yapılır. Proverim'in lisans numarası 3337, tescil numarası 2022TO2638'dir.

S: Saksı denemesi ile tarla sonucu arasındaki fark nedir?
C: Saksı ve iklim odası denemelerinde sıcaklık, su ve toprak kontrol altındadır; bu yüzden fark daha net görülür. Tarlada iklim, toprak ve uygulama koşulları değiştiği için sonuçlar genellikle daha mütevazıdır ve yıldan yıla değişebilir.

S: Bakteri sayım analizi neyi gösterir?
C: Üründe gram ya da mililitre başına kaç canlı bakteri bulunduğunu gösterir. Mikrobiyal gübrede canlı bakteri sayısı, ürünün etiketinde beyan edilen içeriğe uygun olup olmadığının temel göstergesidir.

Paketleri gör

## İlkelerimiz

Toprağa verdiğimiz sözler, ürüne yazdığımız iddialardan önce gelir. Bu sayfadaki her bilgi aşağıdaki ilkelere göre hazırlanmıştır.

### Lisansın sınırında konuşuruz
Proverim, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı bir mikrobiyal gübredir (Lisans No 3337, Tescil No 2022TO2638). Görevi besin yarayışlılığına ve toprağın düzelmesine destek olmaktır. İlaç değildir; hastalık veya zararlıya karşı etki iddiası taşımaz.

### Garanti değil, destek vaat ederiz
Toprak, iklim, ürün, sulama ve uygulama zamanı sonucu değiştirir. Bu yüzden "kesin", "mutlaka", "garanti" demeyiz; Proverim'in toprağınızın canlı tarafına destek olduğunu söyleriz.

### Önce toprağı ölçeriz
Analiz görmeden reçete yazmayız. pH, kireç, tuzluluk ve organik madde bilinmeden yapılan her uygulama tahmindir; ziraat mühendisimiz analizinizi sizinle birlikte yorumlar.

### Gübre programınızın yerine geçmeyiz
Mevcut gübrelemenizi bırakmanızı istemeyiz. Proverim analize göre yapılan programın yanında kullanılır; ilaçlarla ve NPK tuzlarıyla aynı tankta karıştırılmaz.

### Kanıtı etiketiyle veririz
Her rakamın kaynağını gösteririz. Laboratuvar, saksı, tarla ve saha gözlemini ayrı ayrı belirtiriz; saksıda görülen farkı tarlada da aynısı olacakmış gibi sunmayız.

### Etiketteki doz esastır
Sezonda 3 uygulama; topraktan 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), yapraktan 1 L / 300 L su (3 dekara kadar). Bu sayfadaki her öneri ürün etiketindeki kullanım talimatına bağlıdır.

## Aklınıza takılanlar

### Yorgun toprak ve arınma

S: Toprak yorgunluğu nedir?
C: Sürekli aynı ürünün ekilmesi, aşırı kimyasal gübre kullanımı ve organik madde azlığı nedeniyle toprağın biyolojik ve fiziksel verimini kaybetmesidir.

S: Toprağın yorulduğu tarlada nasıl anlaşılır?
C: Toprağın rengi açılır, kuruyunca sert kesek bağlar, yağmurda çamurlaşır, verilen gübreye rağmen verim artmaz ve bitki çabuk strese girer.

S: Toprakta besin kilitlenmesi ne demektir?
C: Özellikle yüksek kireçli ve alkali topraklarda atılan fosfor ve iz elementlerin kimyasal olarak bağlanıp bitki köklerinin alamayacağı forma geçmesidir.

S: Toprakta gübre birikiyor ama bitki neden faydalanamıyor?
C: Toprakta biyolojik canlılık azaldığında kilitli besinler çözünemez. Gübre toprakta kalır ancak kök bölgesine emilebilir halde ulaşmaz.

S: Toprak yüzeyinde neden beyaz tuz kabuğu oluşur?
C: Bitkinin ememediği fazla mineral ve tuzlar, suyun buharlaşmasıyla yukarı çekilir ve yüzeyde birikir. Bu durum toprağın nefes almasını engeller.

S: Topraktaki tuzlanma ve biriken gübreler nasıl çözülür?
C: Doğru sulama, toprak analizine göre gübreleme ve biriken besinlerin çözünmesine yardımcı olan biyolojik canlılığın (faydalı bakteri ve enzimlerin) desteklenmesiyle çözülür.

S: Taban taşı (pulluk tabanı) nasıl oluşur?
C: Yıllarca hep aynı derinlikte sürülen tarlada pulluk altında sert bir katman birikir. Bu tabaka suyun derine inmesini ve köklerin aşağı uzamasını engeller.

S: Taban taşı kırılmazsa ne olur?
C: Yağmur ve sulama suyu dip katmanlara geçemeyip yüzeyde göllenir, kökler havasızlıktan zarar görür ve bitki kuraklığa karşı dayanıksız hale gelir.

S: Toprakta organik madde neden sürekli düşer?
C: Anızın yakılması, sap ve bitki artıklarının toprağa geri dönmemesi, aşırı işleme ve dengesiz sentetik gübreleme topraktaki humusu tüketir.

S: Topraktaki organik madde en hızlı nasıl artırılır?
C: Sap ve anız toprağa karıştırılmalı, organik atıkların hızlıca humusa dönüşmesini sağlayacak ayrıştırıcı biyolojik hayat desteklenmelidir.

S: Anız yakmak toprağa nasıl zarar verir?
C: Anız yakmak toprağın üst katmanındaki faydalı canlıları öldürür, organik maddesini yakar ve toprağın su tutma kapasitesini ciddi ölçüde azaltır.

S: Toprağın kırıntılı (agregat) yapıda olması ne anlama gelir?
C: Toprak taneciklerinin küçük süngerimsi kümeler oluşturmasıdır. Bu yapı toprağın hem hava hem de su tutmasını sağlayarak köklerin rahat ilerlemesini sağlar.

S: Toprağın su tutma kapasitesi nasıl yükseltilir?
C: Organik madde miktarı artırılarak ve toprağa kırıntılı gözenekli yapı kazandırılarak yükseltilir. Kırıntılı toprak suyu sünger gibi emer ve korur.

S: Yüksek pH ve kireçli toprak bitkiyi nasıl etkiler?
C: Köklerin mikro besin elemanlarını (demir, çinko, manganez) ve fosforu almasını zorlaştırır; bitkide sararma ve gelişme geriliğine yol açar.

S: Toprağı arındırmak için tarlayı nadasa bırakmak şart mıdır?
C: Hayır. Tarlayı nadasa bırakıp gelir kaybı yaşamak yerine; taban taşını kırıp, organik maddeyi ve toprağın biyolojik canlılığını besleyerek üretim sürerken de toprak iyileştirilebilir.

S: Sağlıklı ve canlı bir toprak tarlada nasıl görünür ve kokar?
C: Nemli orman tabanı gibi taze toprak kokar, rengi koyudur, kuruduğunda taşlaşmaz, suyu hızla emer ve içinde biyolojik hareketlilik görülür.

S: Sıkışmış ve sertleşmiş toprak nasıl gevşetilir?
C: Dipkazan uygulamasıyla fiziksel olarak kırılır, ardından biyolojik yapıştırıcılar (organik salgılar) ve organik madde ile toprağın tekrar sıkışması sınırlanır.

S: Topraktaki biyolojik canlılık (mikrobiyal hayat) neden önemlidir?
C: Toprağın midesidir; sapı parçalar, kilitli gübrenin çözülmesine yardımcı olur, toprağı kırıntılı yapar ve köklerin sağlıklı gelişmesine destek olan doğal bir ekosistem oluşturur.

S: Sulama yapılmasına rağmen bitki neden öğlen sıcağında solar?
C: Toprak sıkışmışsa veya yüzeyde tuz birikmişse kökler derine inemez; toprak sulu olsa bile kök yeterli suyu yukarı çekemeyip solgunluk yaşar.

S: Yorgun bir toprağın arınması ve toparlanması ne kadar sürer?
C: Topraktaki havalanma ve su emilimindeki rahatlama genellikle ilk haftalarda başlar. Organik maddenin yükselmesi ve toprağın kırıntılı yapı kazanması 1-2 sezon içinde belirginleşir.

### Proverim ve uygulama

S: Toprak arındırma ne demek?
C: Yıllar içinde yorulan toprağın; organik madde kaybından, yüzeye çıkan tuzdan ve kilitli kalan besinden kurtulup yeniden canlı, kırıntılı ve verimli hâle gelmesidir. Bu süreç doğru sulama, organik madde, bilinçli gübreleme ve toprak canlılarının birlikte çalışmasıyla ilerler. Proverim bu ekibin canlı kısmına destek olur.

S: Proverim kimyasal gübrenin yerini tutar mı?
C: Hayır. Proverim mikrobiyal gübredir; bitkinin toprakta zaten bulunan ve sizin verdiğiniz besinden daha iyi yararlanmasına yardımcı olur. Gübre programınızı analize göre sürdürün.

S: Ne zaman ve nasıl uygulanır?
C: Her üründe sezonda 3 uygulama yapılır. Topraktan 1 L / 200 L su (2 dekara kadar), yapraktan 1 L / 300 L su (3 dekara kadar). Ürününüze göre zamanları arınma kürü bölümünde görebilirsiniz. Damla sulama, can suyu veya pülverizatörle verilir.

S: Kaç litre almalıyım?
C: Topraktan uygulamada 1 litre 2 dekara, yapraktan uygulamada 3 dekara kadar yeter. Sezonda 3 uygulama yapıldığı için dekarınızı ve ürününüzü hesaplayıcıya yazın; size uygun paket bileşimini ve tutarı gösterir.

S: İlaçla karıştırabilir miyim?
C: Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol grubu ilaçlarla aynı tankta karıştırmayın. NPK tuzlarıyla hazırlanmış karışımda bekletmeyin; hazırladığınız karışımı hemen kullanın.

S: Kireçli toprakta işe yarar mı?
C: Proverim'deki Bacillus sporları pH 5–10 aralığında canlılığını korur. Kireçli toprakta en büyük sorun fosforun kilitlenmesidir; fosfor çözen türler bu kilidin açılmasına yardımcı olur.

S: Proverim lisanslı mı?
C: Evet. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı mikrobiyal gübre lisanslıdır: Lisans No 3337, Tescil No 2022TO2638. Belgeleri buradan açabilirsiniz.

## Toprağınız da arınmayı hak ediyor.

Bu sezon arınma kürüne başlayın. Paketler 949 TL'den başlıyor.

Proverim'i satın al
Analizimi WhatsApp'tan gönder


## Ürün gruplarına göre uygulama zamanları
- Domates, Biber, Patlıcan, Hıyar, (Tarla-Sera): 1) 4–5 gerçek yaprak · 2) Çiçeklenme sonrası · 3) Meyve tutumunda
- Yumuşak Çekirdekli Meyveler (Elma, Armut, Ayva), Sert Çekirdekli Meyveler (Şeftali, Kayısı, Kiraz, Vişne, Erik, Nektarin): 1) Gözler uyanmadan önce · 2) Çiçeklenme sonrası yapraklar oluştuğunda · 3) Meyve tutumu zamanında
- Sert Kabuklular (Ceviz, Badem, Fındık, Antep Fıstığı, vb.): 1) Gözler uyanmadan önce · 2) İlk yapraklar açıldığında · 3) İç oluşumu döneminde
- Narenciye (Portakal, Limon, Greyfurt, Mandalina, Nar vb.): 1) Gözler Uyanmadan Önce · 2) Çiçeklenmeden Sonra · 3) Meyve tutumunda
- Tropikal ve Üzümsü Meyveler (Muz, Avokado, Mango, Çilek, Kivi, Böğürtlen, Yaban mersini vb.): 1) Yeni Sürgün Başlangıcı · 2) Çiçeklenme sonrası ilk yaprak oluşumunda · 3) Meyve İrileşme / Dolum
- Tarla Bitkileri (Mısır, ayçiçeği, pamuk, nohut, mercimek, yer fıstığı, soya, şeker pancarı, patates, tütün, kanola, aspir, susam, kuru fasulye, bezelye.): 1) Ekimle Birlikte / İlk Çıkış Dönemi · 2) Çiçeklenme Taraklanma Başlangıcı · 3) Bakla-Koza-Tane Oluşumu
- Karpuz, kavun, bal kabağı, kabak: 1) Ekim veya dikim sonrası ilk gelişim döneminde · 2) Çiçeklenme başlangıcında · 3) Meyve tutumu ve meyve gelişim başlangıcında
- Zeytin: 1) Gözler Uyanmadan Önce · 2) Çiçeklenme sonrasında, Yaprak oluşumunda · 3) Meyve tutumundan hemen sonra
- Buğday, Arpa, Mısır, Yulaf, Çavdar, Çeltik, Tritikale.: 1) Ekimden sonra ilk çıkışta · 2) Kardeşlenme Döneminde · 3) Sapa Kalkma Döneminde
- Tüm Yumrulu Bitkilerde (Ş.Pancarı, Patates, Soğan, Sarımsak, Havuç, vb.): 1) Ekimden Sonra İlk Çıkışla · 2) Yaprakları geliştiğinde · 3) Yumru oluşumu başlangıcı / boğaz doldurma dönemi
- Yeşil Yapraklı Sebzeler: Marul, roka, ıspanak, pazı, tere, maydanoz, dereotu ve semizotu.: 1) Dikimle birlikte veya dikim suyuyla · 2) 4–6 gerçek yaprak · 3) Hızlı yaprak gelişimi döneminde
- Çiçeklik ve süs bitkileri için: 1) Uygulama – Dikim / Şaşırtma Dönemi · 2) Uygulama – Vejetatif Gelişim / Tomurcuklanma Öncesi · 3) Uygulama – Çiçeklenme Başlangıcı

## Kaynakça
[1] Syers J.K., Johnston A.E., Curtin D. (2008). Efficiency of soil and fertilizer phosphorus use. FAO Fertilizer and Plant Nutrition Bulletin 18, Roma.
[2] Sattari S.Z., Bouwman A.F., Giller K.E., van Ittersum M.K. (2012). Residual soil phosphorus as the missing piece in the global phosphorus crisis puzzle. PNAS 109:6348–6353. doi:10.1073/pnas.1113675109
[3] Rodríguez H., Fraga R. (1999). Phosphate solubilizing bacteria and their role in plant growth promotion. Biotechnology Advances 17:319–339. doi:10.1016/S0734-9750(99)00014-2
[4] Oldfield E.E., Bradford M.A., Wood S.A. (2019). Global meta-analysis of the relationship between soil organic matter and crop yields. SOIL 5:15–32. doi:10.5194/soil-5-15-2019
[5] Hopmans J.W., Qureshi A.S., Kisekka I. ve ark. (2021). Critical knowledge gaps and research priorities in global soil salinity. Advances in Agronomy 169:1–191. doi:10.1016/bs.agron.2021.03.001
[6] FAO (2015). Healthy soils are the basis for healthy food production. Uluslararası Toprak Yılı 2015 bilgi notu, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü, Roma.
[7] Liu H. ve ark. (2021). Synergistic effects of crop residue and microbial inoculant on soil properties and soil disease resistance in a Chinese Mollisol. Scientific Reports 11:24225. doi:10.1038/s41598-021-03799-3
[8] Zhou L. ve ark. (2023). Effects of bacterial inoculation on lignocellulose degradation and microbial properties during cow dung composting. Bioengineered 14:2185945. doi:10.1080/21655979.2023.2185945
[9] De Zutter N. ve ark. (2022). Uncovering new insights and misconceptions on the effectiveness of phosphate solubilizing rhizobacteria in plants: a meta-analysis. Frontiers in Plant Science 13:858804. doi:10.3389/fpls.2022.858804
[10] de Oliveira-Paiva C.A. ve ark. (2024). Inoculation with Bacillus megaterium CNPMS B119 and Bacillus subtilis CNPMS B2084 improve P-acquisition and maize yield in Brazil. Frontiers in Microbiology 15:1426166. doi:10.3389/fmicb.2024.1426166
[11] Zhang H. ve ark. (2008). Soil bacteria confer plant salt tolerance by tissue-specific regulation of the sodium transporter HKT1. Molecular Plant-Microbe Interactions 21:737–744. doi:10.1094/MPMI-21-6-0737
[12] Rubin R.L., van Groenigen K.J., Hungate B.A. (2017). Plant growth promoting rhizobacteria are more effective under drought: a meta-analysis. Plant and Soil 416:309–323. doi:10.1007/s11104-017-3199-8
[13] Costa O.Y.A., Raaijmakers J.M., Kuramae E.E. (2018). Microbial extracellular polymeric substances: ecological function and impact on soil aggregation. Frontiers in Microbiology 9:1636. doi:10.3389/fmicb.2018.01636